Cách sắp xếp nguyện vọng đại học để không trượt oan (theo quy chế 2026)

Mỗi năm đều có bạn đủ điểm vào ngành mình thích nhưng cuối cùng lại nhập học một ngành khác. Lý do thường không phải điểm thấp, mà là xếp nguyện vọng sai thứ tự. Bài này nói theo quy chế tuyển sinh năm 2026. Quy chế năm 2027 có thể chỉnh sửa, nhưng cách xét từ trên xuống đã giữ nhiều năm nay.

Hệ thống xét nguyện vọng thế nào?

• Năm 2026, mỗi thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng (trước đó không giới hạn).
• Bạn phải xếp từ cao xuống thấp. Nguyện vọng 1 là ưu tiên cao nhất.
• Hệ thống xét lần lượt từ nguyện vọng 1. Bạn đủ điểm ở nguyện vọng nào thì đỗ nguyện vọng đó, các nguyện vọng phía dưới không xét nữa.
• Riêng các ngành đào tạo giáo viên (sư phạm), chỉ nguyện vọng thứ 1 đến 5 mới được xét.
• Nguyện vọng chỉ được ghi nhận khi bạn đã nộp xong lệ phí xét tuyển trực tuyến.

Còn một điều nhiều bạn hiểu ngược: trường không “trừ điểm” vì bạn xếp họ ở nguyện vọng 5 hay 10. Trong cùng một đợt, các nguyện vọng được xét bình đẳng theo điểm. Thứ tự chỉ quyết định khi bạn đủ điểm vào nhiều nơi thì bạn được giữ ở nơi nào.

Ví dụ: đủ điểm mà vẫn mất ngành mình thích

Giả sử Lan muốn học Báo chí nhất, nhưng sợ trượt nên xếp như sau: nguyện vọng 1 là một ngành điểm chuẩn thấp để “chắc ăn”, nguyện vọng 2 mới là Báo chí. Kết quả Lan đủ điểm cả hai. Hệ thống dừng ngay ở nguyện vọng 1, nên Lan đỗ ngành “chắc ăn”, còn Báo chí bị bỏ qua dù Lan đủ điểm.

Nếu Lan đặt Báo chí lên đầu thì sao? Đủ điểm thì đỗ Báo chí. Không đủ thì hệ thống xét tiếp nguyện vọng 2 như bình thường. Lan không mất gì cả. Cho nên quy tắc rất đơn giản: xếp theo mức bạn muốn học, không xếp theo mức bạn nghĩ mình sẽ đỗ.

Chia 15 nguyện vọng thành 3 nhóm

Một cách xếp hay được khuyên là chia làm 3 nhóm, nhóm trên đứng trước nhóm dưới:

• Nhóm 1, thích nhất: những ngành bạn muốn học dù điểm chuẩn có thể cao hơn sức mình một chút.
• Nhóm 2, vừa sức: điểm chuẩn mấy năm gần đây xấp xỉ điểm của bạn.
• Nhóm 3, an toàn: điểm chuẩn thấp hơn điểm bạn rõ rệt, nhưng vẫn là ngành bạn chịu học. Đừng điền một ngành mình ghét chỉ để có chỗ.

Muốn xếp nhanh: nhập điểm dự kiến và các ngành bạn thích vào công cụ xếp nguyện vọng, công cụ chia sẵn 3 nhóm theo điểm chuẩn năm gần nhất và gợi ý thứ tự.

Không có công thức chuẩn mỗi nhóm bao nhiêu nguyện vọng. Điều cần tránh là hai cực: chỉ điền toàn ngành điểm cao, hoặc chỉ điền toàn ngành an toàn. Muốn xem điểm chuẩn mấy năm của một ngành, mở trang ngành đó, ví dụ Báo chí, Luật hay Tài chính – Ngân hàng. Bảng điểm chuẩn đều ghi nguồn từng trường.

5 lỗi khiến trượt oan

• Đặt ngành “chắc ăn” lên đầu, như ví dụ của Lan ở trên.
• Đặt nguyện vọng sư phạm ở vị trí thứ 6 trở đi. Năm 2026, các vị trí này không được xét.
• Đăng ký xong nhưng quên nộp lệ phí, nên nguyện vọng không được ghi nhận.
• Chọn tổ hợp có môn mình không thi. Xem lại bài chọn 2 môn tự chọn theo ngành.
• Chỉ nhìn điểm chuẩn của một năm. Điểm có thể lên xuống vài điểm, nên nhìn ít nhất 2 năm để biết ngành đó hay dao động cỡ nào.

Mốc thời gian năm 2026 để tham khảo

Năm 2026, thí sinh đăng ký nguyện vọng từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7, sau đó nộp lệ phí theo hướng dẫn của Bộ. Các trường công bố điểm chuẩn đợt 1 sau 17h ngày 9/8. Nếu xét bằng điểm thi tốt nghiệp, tổng 3 môn của tổ hợp phải từ 15 điểm trở lên (thang 30), và mọi khoản điểm cộng gộp lại không quá 3 điểm. Lịch năm 2027 sẽ có trong hướng dẫn tuyển sinh mới của Bộ, bạn nhớ theo dõi.

Chưa biết ngành nào đáng đặt nguyện vọng 1? Làm test 8 phút